Dziś kończy się Chanuka

5 grudnia kończy się Chanuka. Z tej okazji wartowspomnieć o dawnych żydowskich mieszkańcach Gdańska, a dokładniej o Wielkiej Syngaodze w Gdańsku. Ta piękna synagoga niestety nie istnieje. Zostały po niej tylko fotografie. Została zbudowana w latach 1885-1887 I znajdowała się na dzisiejszej ulicy Bogusławskiego. Budowlę wybudowano w stylu neorenesansowym. Budynek wieńczyła potężna kopuła. Zbudowano także dwie wieże. Galeria mogła pomieścić około 300 osób, a sala modlitw, która znajdowała się centralnie pod kopułą, około 1600 modlących się.

Po roku 1933 rozpoczęła sie emigracja gdańskich Żydów, która nasiliła się po roku 1937. Gmina żydowska w Gdańsku postanowiła zorganizować ucieczkę Żydów z miasta. By znaleźć środku na ten cel podjęto decyzje o sprzedaży terenów I obiektów należących do gminy. Doszło do sprzedaży synagog. W styczniu 1939 roku doszło do formalnego przekazania Wielkiej Synagogi Senatowi Wolnego Miasta Gdańska. Część majątku ruchomego udało się uchronić. Archiwum wywieziono do Jerozolimy, przedmioty sakralne do Nowego Jorku. 15 kwietnia 1939 odprawiono w synagodze ostatnie nabożeństwo, a 2 maja Niemcy zaczęli rozbiórkę budynku. Na parkanach umiesczono napis: “Przybądź kochany maju i uwolnij nas od Żydów”.¹

Wojna spowodowała, że z gdańskiej przestrzeni zniknęło bezpowrotnie wiele budynków. Zatarte zostały też żydowskie ślady. Wielka Synagoga była ważnym elementem krajobrazu Gdańska. Pozostała też niestety częścią Gdańska, którego już nie ma.

ulica Bogusławskiego z Wielką Synagogą

ulica Bogusławskiego obecnie

1Wielka Synagoga w Gdańsku, http://www.sztetl.org.pl/pl/article/gdansk/11,synagogi-domy-modlitwy-i-inne/12,wielka-synagoga-w-gdansku-ul-ujezdzalnia-dzis-boguslawskiego-/